കൊച്ചി: മലയാളിയുടെ നിത്യജീവിതത്തിലേക്ക് ചിരിയുടെയും കൗണ്ടറുകളുടെയും വലിയൊരു വസന്തം തുറന്നുവിട്ട വടക്കന് പറവൂരിലെ പ്രശസ്തമായ ‘ലാഫിങ് വില്ല’യില് ഇനി ആ പ്രിയനാദം ഉയരില്ല. തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ആദര്ശങ്ങളുടെ പടത്തലവനായ വി.ഡി. സതീശന് കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലേക്ക് എത്തിയ ചരിത്രമുഹൂര്ത്തം നേരില്ക്കണ്ട് ആഹ്ലാദിച്ച ‘പറവൂരിന്റെ മുത്ത്’ സലിംകുമാര് വിടവാങ്ങി. അസുഖങ്ങളെത്തുടര്ന്ന് കൊച്ചിയിലെ അമൃതാ ആശുപത്രിയിലായിരുന്നു അന്ത്യം. അഞ്ച് ദിവസം മുന്പ് പതിവ് ആരോഗ്യപരിശോധനകള്ക്കായി ആശുപത്രിയിലെത്തിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നില പെട്ടെന്ന് വഷളാകുകയായിരുന്നു. താന് സ്വപ്നം കണ്ടതുപോലെ നാടിന് ‘ചിരിക്കുന്ന ഒരു മുഖ്യമന്ത്രിയെ’ ലഭിച്ച പൂര്ണ്ണതയില് ആ വലിയ മനുഷ്യന് മടങ്ങുമ്പോള്, സാംസ്കാരിക കേരളം ഒരേയൊരു ചോദ്യത്തിന് മുന്നില് വിങ്ങിനില്ക്കുകയാണ്; യഥാര്ത്ഥത്തില് ആരായിരുന്നു സലിംകുമാര്?
ഓസ്കാര് പടിവാതില്ക്കല് വരെയെത്തിയ ആ അഭിനയ വിസ്മയം
കേവലം ഒരു ഹാസ്യനടന് എന്ന വേലിക്കെട്ടില് ഒതുങ്ങുന്നതായിരുന്നില്ല സലിംകുമാര് എന്ന അഭിനയ പ്രതിഭ. ഗൗരവമേറിയ വേഷങ്ങള് ഹാസ്യനടന്മാര്ക്ക് വഴങ്ങില്ലെന്ന സിനിമാലോകത്തെ അലിഖിത നിയമങ്ങളെ അപ്പാടെ പൊളിച്ചെഴുതിയ ചരിത്രമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റേത്. സലിം അഹമ്മദ് സംവിധാനം ചെയ്ത ‘ആദാമിന്റെ മകന് അബു’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം നേടിയ താരം, പിന്നീട് ലോകസിനിമയുടെ പരമോന്നത വേദിയായ ഓസ്കാറിന്റെ പടിവാതില്ക്കല് വരെയെത്തി മലയാളത്തിന്റെ അഭിമാനമായി മാറി. ഓസ്കാറിലെ മികച്ച വിദേശചിത്രങ്ങളുടെ വിഭാഗത്തിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ഔദ്യോഗിക എന്ട്രിയായിരുന്നു ഈ ചിത്രം. എന്ന് മാത്രമല്ല, ഓസ്കാറിന്റെ ജനറല് കാറ്റഗറിയിലെ മികച്ച ചിത്രം, മികച്ച നടന് ഉള്പ്പെടെയുള്ള പ്രമുഖ വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് മത്സരിക്കാനുള്ള അന്തിമ യോഗ്യതാ പട്ടികയിലും (ഋഹശഴശയശഹശ്യേ ഘശേെ) അബു എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ സലിംകുമാര് ഇടംപിടിച്ചു. ഹോളിവുഡ് ക്ലാസിക്കുകളോട് കിടപിടിക്കുന്ന അഭിനയ മികവാണ് അദ്ദേഹം ആ ചിത്രത്തില് കാഴ്ചവെച്ചത്.
നെഞ്ചുവിരിച്ചു പറഞ്ഞ കോണ്ഗ്രസ്സ് പ്രണയം; അക്കാദമി കസേരകളോട് ‘നോ’ പറഞ്ഞ ധീരത
താനൊരു ഉറച്ച ‘കോണ്ഗ്രസ്സുകാരനാണെന്ന്’ പൊതുസമൂഹത്തോട് വിളിച്ചുപറയാന് സലിംകുമാര് ഒരിക്കലും മടി കാണിച്ചില്ല. പാര്ട്ടി അധികാരത്തില് ഇരിക്കുമ്പോഴും ഇല്ലാതിരിക്കുമ്പോഴും കെ.എസ്.യു കാലഘട്ടം മുതല് മനസ്സിലേറ്റിയ ഖാദി പ്രസ്ഥാനത്തോടുള്ള ആഭിമുഖ്യം പരസ്യമായി പ്രകടിപ്പിക്കാന് അദ്ദേഹം ആര്ജ്ജവം കാട്ടി. സ്വന്തം മുന്നണി അധികാരത്തില് വരുമ്പോള് പലരും സ്ഥാനമാനങ്ങള്ക്കായി ക്യൂ നില്ക്കുമ്പോള്, ചലച്ചിത്ര അക്കാദമിയുടെ കസേരകളിലേക്കോ മറ്റ് സര്ക്കാര് പദവികളിലേക്കോ താനില്ലെന്ന് ഉറപ്പിച്ചു പറയാന് കാണിച്ച നട്ടെല്ല് അദ്ദേഹത്തെ മറ്റുള്ളവരില് നിന്ന് വേറിട്ടുനിര്ത്തി. സിനിമയിലെ പ്രലോഭനങ്ങളിലോ ഭരണപക്ഷത്തിന്റെ കടുത്ത സൈബര് ആക്രമണങ്ങളിലോ വീണുപോകാതെ, വിശ്വസിക്കുന്ന പ്രസ്ഥാനത്തിന് വേണ്ടി മരണം വരെ ഉറച്ചുനിന്ന ആ രാഷ്ട്രീയ ആര്ജ്ജവം സാംസ്കാരിക കേരളത്തില് സമാനതകളില്ലാത്തതായിരുന്നു.
‘കണ്ണന് സ്രാങ്കും’ ‘പ്യാരിയും’ മാഞ്ഞു; മലയാളിയുടെ ട്രോള് സാമ്രാജ്യത്തിലെ രാജാവ്
ചിരിപ്പിക്കുക മാത്രമല്ല, ചിന്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതായിരുന്നു സലിംകുമാറിന്റെ ഹാസ്യ ശൈലി. ശരീരഭാഷ കൊണ്ടും ഡയലോഗ് ഡെലിവറി കൊണ്ടും അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ച കഥാപാത്രങ്ങള് മലയാളികളുടെ മനസ്സില് ഒടുങ്ങാത്ത ചിരിയായി ഇന്നും നിലനില്ക്കുന്നു. ‘മായാവി’യിലെ കണ്ണന് സ്രാവ്, ‘തെങ്കാശിപ്പട്ടണം’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ കണ്ണപ്പന്, ‘കല്യാണരാമന്’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ പ്യാരി, ‘പുലിവാല് കല്യാണം’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ മണവാളന് തുടങ്ങിയ കഥാപാത്രങ്ങള് തിയേറ്ററുകളില് സൃഷ്ടിച്ച ചിരിപ്പൂരം ചെറുതല്ല. മലയാളിയുടെ നിത്യജീവിതത്തിലെ ട്രോളുകളായും കൗണ്ടറുകളായും ഇന്നും സജീവമായി നിലനില്ക്കുന്ന ആ ‘കണ്ണന് സ്രാങ്ക്’ ഇനി ഓര്മ്മകളിലേക്ക് മറയുകയാണ്.
മോഹന്ലാലിനൊപ്പം പങ്കിട്ട അവസാന വേദി; സതീശന് യുഗത്തിലെ സഫലീകരണം
പ്രിയ സുഹൃത്ത് വി.ഡി. സതീശന് മുഖ്യമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് അധികാരമേറ്റെടുക്കുന്ന അഭിമാന നിമിഷമായിരുന്നു സലിംകുമാര് അവസാനമായി പങ്കെടുത്ത പൊതുചടങ്ങ്. അന്ന് വേദിയില് വെള്ളിത്തിരയിലെ സുഹൃത്ത് മോഹന്ലാലിനൊപ്പം ആ ചരിത്രമുഹൂര്ത്തത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുമ്പോള് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകളില് പടര്ന്ന ആഹ്ലാദം ഒരു ജനത ഒപ്പിയെടുത്തതാണ്. മുന്പ് പല പൊതുവേദികളിലും മോഹന്ലാലിന്റെ സാന്നിധ്യത്തില് ‘കേരളത്തിന്റെ മുഖത്ത് ഇനി പുഞ്ചിരി വേണമെന്നും ചിരിക്കുന്ന ഒരു ഭരണാധികാരിയാണ് നാടിന് ആവശ്യമെന്നും’ അദ്ദേഹം തുറന്നുപറഞ്ഞിരുന്നു. കെ.എസ്.യു കാലം തൊട്ട് മനസ്സാ വരിച്ച കോണ്ഗ്രസ്സ് പ്രസ്ഥാനവും തന്റെ പ്രിയ സഖാവും വിജയക്കൊടി നാട്ടിയ ചാരിതാര്ത്ഥ്യത്തോടെയാണ് ആ നിലപാടുകളുടെ നായകന് അന്ത്യയാത്രയാകുന്നത്.
ഭരണകൂടങ്ങള്ക്ക് നേരെയുള്ള പരിഹാസ ശരങ്ങള്
പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരിക്കെ വി.ഡി. സതീശന്റെ പറവൂരിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വേദികളില് സലിംകുമാര് നടത്തിയ പ്രസംഗങ്ങള് വെറുമൊരു വോട്ട് അഭ്യര്ത്ഥനയായിരുന്നില്ല, മറുപക്ഷത്തിനുള്ള കനത്ത പ്രഹരങ്ങളായിരുന്നു. മുന് സര്ക്കാരിന്റെ അമേരിക്കന് യാത്രകളെയും പേരറിയാത്ത വ്യവസായികളുടെ ‘മൂന്ന് ലക്ഷം കോടിയുടെ’ നിക്ഷേപ തള്ളുകളെയും സ്വന്തം ശൈലിയില് പൊളിച്ചടുക്കിയ അദ്ദേഹം, ഈ വികസന കഥകള് കേള്ക്കുന്നവര് ഒടുവില് ചെന്നെത്തുക ഊളംപാറയിലെ മാനസികാരോഗ്യ കേന്ദ്രത്തിലായിരിക്കുമെന്ന പരിഹാസത്തിലൂടെ ജനക്കൂട്ടത്തെ കയ്യിലെടുത്തു. കായികമന്ത്രിയുടെ മെസി ഭ്രമത്തെപ്പോലും തന്റെ പ്രസംഗങ്ങളില് അദ്ദേഹം നിശിതമായി വിചാരണ ചെയ്തു.
മുഖ്യമന്ത്രിയും പ്രതിപക്ഷ നേതാവും തമ്മിലുള്ള വികസന സംവാദ ചര്ച്ചകള് കൊടുമ്പിരിക്കൊണ്ട ഘട്ടത്തില്, കളമശ്ശേരിയിലെ യു.ഡി.എഫ് വേദിയില് നിന്ന് സലിംകുമാര് നല്കിയ ‘പുലിമടയില് കൊണ്ടുപോയി തലവയ്ക്കരുത്’ എന്ന ഉപദേശം രാഷ്ട്രീയ കേരളം ഏറെ ചര്ച്ച ചെയ്തതാണ്. പണ്ട് ലോട്ടറി വിവാദത്തില് തോമസ് ഐസക്കിനെക്കൊണ്ട് വി.ഡി. സതീശന് മൂക്കുകൊണ്ട് ‘ധൃതരാഷ്ട്രര്’ എന്ന് എഴുതിച്ച ചരിത്രം ഓര്മ്മിപ്പിച്ച അദ്ദേഹം, ഇത്തവണ നേരിട്ടുള്ള പോരാട്ടത്തിന് മുതിര്ന്നാല് മുഖ്യമന്ത്രിയെക്കൊണ്ട് മൂക്കുകൊണ്ട് ‘ഹൃത്വിക് റോഷന്’ വരപ്പിക്കുമെന്ന മൂര്ച്ചയേറിയ വാക്കുകളാല് ഇടതുപക്ഷ ക്യാമ്പുകളെ അക്ഷരാര്ത്ഥത്തില് നിശബ്ദരാക്കി. അധികാരത്തിന്റെ ചെങ്കോലിന് മുന്നില് സിനിമാലോകം ഒന്നടങ്കം നട്ടെല്ല് വളയ്ക്കുമ്പോള്, മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ മുഖത്തുനോക്കി ഇത്തരത്തില് പരിഹാസ ശരങ്ങള് തൊടുക്കാന് ആ പറവൂരുകാരന് മാത്രമേ ധൈര്യമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.
മിമിക്രിയുടെ പരുക്കന് തറയില് നിന്ന് വെള്ളിത്തിരയുടെ വിസ്മയത്തിലേക്ക്
കൊച്ചിന് സാഗറി ഉള്പ്പെടെയുള്ള പ്രമുഖ മിമിക്രി ട്രൂപ്പുകളിലെ കഠിനാധ്വാനത്തിലൂടെയാണ് സലിംകുമാര് എന്ന പച്ചയായ മനുഷ്യന് തന്റെ കലാജീവിതം കെട്ടിപ്പടുത്തത്. ശബ്ദാനുകരണത്തിന്റെ വേദിയില് നിന്ന് ദൂരദര്ശനിലെ ‘കോമഡി ടൈം’ എന്ന പരിപാടിയിലൂടെ മിനിസ്ക്രീന് പ്രേക്ഷകരുടെ ജനപ്രിയനായി മാറിയ അദ്ദേഹം, പിന്നീട് വെള്ളിത്തിരയിലേക്ക് എത്തിയപ്പോള് തിയേറ്ററുകളെ അക്ഷരാര്ത്ഥത്തില് ഇളക്കിമറിക്കുന്ന വിസ്മയമായി മാറി. വെറുമൊരു നടന് എന്നതിനപ്പുറം പ്രേക്ഷകനെ തിയേറ്ററുകളിലേക്ക് ആകര്ഷിക്കുന്ന വലിയൊരു ജനപ്രിയ ഘടകമായി (ഇൃീംറ ജൗഹഹലൃ) അദ്ദേഹം വളരെവേഗം വളര്ന്നു.
മലയാള സിനിമയില് നായകനടന്മാര്ക്ക് തൊട്ടുപിന്നില് നില്ക്കുന്ന വെറുമൊരു ഹാസ്യനടന് എന്ന പതിവ് ലേബലുകളെ സലിംകുമാര് പൂര്ണ്ണമായും തിരുത്തിക്കുറിച്ചു. പല ചിത്രങ്ങളിലും പ്രധാന നായക കഥാപാത്രങ്ങളെപ്പോലും നിഷ്പ്രഭമാക്കുന്ന രീതിയിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രകടനം. തിയേറ്ററുകളില് നായകന്റെ മാസ് ഡയലോഗുകളേക്കാള് കൂടുതല് കയ്യടിയും ആര്പ്പുവിളികളും ഏറ്റുവാങ്ങിയത് സലിംകുമാറിന്റെ കൗണ്ടര് ഡയലോഗുകളായിരുന്നു. നായകനെക്കാള് തിയേറ്റര് ഡിമാന്ഡുള്ള ‘ചിരിയുടെ തമ്പുരാനായി’ അദ്ദേഹം സിനിമയില് സ്വന്തം സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചു.
സാമുവലിലൂടെയും അബുവിലൂടെയും വിസ്മയിപ്പിച്ച പ്രതിഭ
ലാല് ജോസ് സംവിധാനം ചെയ്ത ‘?ച്ഛന് ഉറങ്ങാത്ത വീട്’ എന്ന ചിത്രത്തിലെ സാമുവലായി മലയാളി ഹൃദയങ്ങളെ പിടിച്ചുലച്ച പകര്ന്നാട്ടം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലും പ്രതിഫലിച്ചിരുന്നു. സിനിമയിലെ ചെറുതും വലുതുമായ കലാകാരന്മാര്ക്ക് പ്രതിസന്ധികളില് താങ്ങായി നിന്ന ആ മനസ്സ്, ക്രൂരമായ പീഡനത്തിന് ഇരയായ മകളുടെ നീതിക്കായി ഉറക്കമിളച്ച ആ സാമുവലിന്റേതു തന്നെയായിരുന്നു. ഹാസ്യത്തിന്റെ തമ്പുരാന് പെട്ടെന്നൊരുനാള് വികാരതീവ്രമായ സ്വഭാവനടനായി മാറിയപ്പോള് വിസ്മയത്തോടെ നോക്കിനിന്ന സിനിമാലോകത്തിന്, പിന്നീട് ‘ആദാമിന്റെ മകന് അബു’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം നേടി നല്കി അദ്ദേഹം മലയാളത്തിന്റെ അഭിമാനമായി മാറി.
അഭിനയത്തിന് പുറമെ ‘കറുത്ത ജൂതന്’, ‘ദൈവമേ കൈതൊഴാം കെ. കുമാറാകണം’ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ സംവിധായകനായും നിര്മ്മാതാവായും അദ്ദേഹം ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് തന്റെ സര്ഗ്ഗാത്മക സാന്നിധ്യമറിയിച്ചു. മികച്ച കഥയ്ക്കുള്ള സംസ്ഥാന പുരസ്കാരവും സ്വന്തമാക്കിയ അദ്ദേഹം, സിനിമയെ അത്രമേല് ആഴത്തില് സ്നേഹിച്ച സാംസ്കാരിക വ്യക്തിത്വമായിരുന്നു. ഒടുവില് ചിരിയും ചിന്തയും നിറഞ്ഞ വലിയൊരു അധ്യായം യമസെല േഅവസാനിപ്പിച്ചാണ് അദ്ദേഹം മടങ്ങുന്നത്.
നോര്ത്ത് പറവൂരില് പൊതുദര്ശനം; വൈകീട്ട് സംസ്കാരം
ഇന്ന് രാവിലെ 9 മണി മുതല് ഭൗതികദേഹം സ്വന്തം ജന്മനാടായ നോര്ത്ത് പറവൂരില് പൊതുദര്ശനത്തിന് വെക്കും. പ്രിയപ്പെട്ട ‘പറവൂരിന്റെ മുത്തിന്’ അവസാനമായി ഒരു നോക്ക് കാണാനും ആദരാഞ്ജലികള് അര്പ്പിക്കാനുമായി ചലച്ചിത്ര-രാഷ്ട്രീയ രംഗത്തെ പ്രമുഖരും ആയിരക്കണക്കിന് സാധാരണ ജനങ്ങളും മണ്ഡലത്തിലേക്ക് എത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. പൊതുദര്ശന ചടങ്ങുകള്ക്ക് ശേഷം വൈകീട്ടോടെ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ സംസ്കാരം നടക്കും.
തന്റെ പ്രിയ സുഹൃത്ത് വി.ഡി. സതീശനെ കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയില് കണ്ട ആ സംതൃപ്തിയോടെ, മലയാളിയെ ഒന്നടങ്കം ചിരിപ്പിച്ചും കരയിപ്പിച്ചും ആ വലിയ മനുഷ്യന് യാത്രയാവുകയാണ്. സ്വന്തം നിലപാടുകളില് വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത ഉറപ്പ് പ്രകടിപ്പിക്കുമ്പോഴും വ്യക്തിബന്ധങ്ങളില് സ്നേഹത്തിന്റെ തണല്മരമായി നിലകൊണ്ട സലിംകുമാറിന്റെ ഓര്മ്മകള്ക്ക് മുന്നില് പ്രണാമം. മലയാളികളുടെ ഹൃദയത്തില് ആ ചിരിയുടെ തമ്പുരാന് ഇനി നീണാള് വാഴും.
